blog

uitspraakkwesties

Wat te doen met woorden die je op verschillende manieren kunt uitspreken? Spreek ik budget uit als bud-zjut of bud-zjèt? Om er zeker van te zijn dat ik het goed doe, raadpleeg ik vaak de woordenboeken. Volgens Van Dale komen beide uitspraakvarianten van budget voor, maar Prisma woordenboek geeft alleen die tweede (bud-zjèt).

Bij mijn stemopname kies ik nu voor bud-zjèt, omdat ik het dan volgens beide woordenboeken goed doe. Tenzij jij als opdrachtgever vindt dat het toch bud-zjut moet zijn.


Het is natuurlijk het fijnst als we het vóór of tijdens de stemopname eens zijn over alle uitspraakkwesties. Maar dat is niet altijd mogelijk. Soms valt een ‘rare’ uitspraak pas op zodra je de opname terugluistert.

Voor mij is het meestal geen probleem om een geleverde opname kosteloos aan te passen en een woord opnieuw op te nemen als jij vindt dat ik het niet goed heb uitgesproken.


Hier een overzicht van woorden waarbij vaak discussie of twijfel is over de uitspraak. Tussen haakjes geef ik de uitspraak weer zoals ik die standaard doe, als er geen verdere aanwijzingen zijn gegeven. Niet omdat het zo nodig op mijn manier moet, maar omdat dit de uitspraken zijn die naar mijn idee het meest logisch zijn, of simpelweg omdat die door de woordenboeken worden aanbevolen.

Als je graag wilt dat ik het anders uitspreek dan hieronder weergegeven, is dat geen probleem, maar geef dat dan even aan bij aanleveren van de tekst.


De onderstreepte lettergreep krijgt de klemtoon. 


Auto : au-to 

dus niet oo-to.


Budget : bud-zjèt.


Catalogus : kaa-taa-loo-gus.


Chips :

- tsjips als het een onderdeel in een computer is.

- sjips als het dunne, harde aardappelschijfjes zijn (zoutjes, snack).


Dementie : déé-mèn-tsie 

klemtoon op 2e lettergreep.


Derby :

- in Engeland zeggen ze dàj-bie

- in Amerika zeggen ze dùj-bie

- in Nederland doen we soms gewoon dèr-bie. Dat laatste heeft mijn voorkeur.


Entrecote : an-trùh-koot

de laatste t spreek ik dus wel uit. Dat doen de Fransen ook.


Golf

Als het gaat om golven in de zee of in je haar dan spreek ik de G als Nederlandse G uit. Als het gaat om het spelletje/de sport waarbij met een club tegen een balletje wordt geslagen, spreek ik de G als Engelse G uit.


Hygiëne : hie-gie-jéé-nùh

de ë dus precies zoals je doet bij ‘hygiënisch’ en ‘mondhygiënist’. In de blog ‘trema’ ga ik hier meer in detail op in.


Intrige : in-trie-zjùh

ik vind dat de g eigenlijk uitgesproken moet worden zoals in intrigeren en intrigant, maar ik volg hierin wat de woordenboeken aangeven en wat de meeste Nederlanders doen.


Kröller Müller : Krùl-lur Múú-lur

er staat niet Kröller Möller, ondanks dat veel mensen het wel zo uitspreken.


Magazine : mèh-gùh-zien

met een lange ie op het eind.


München : Muun-chjun

dus niet Muun-sjun. Met dezelfde ch-klank als in Mädchen en Mönchen.


Normaliter : nor-maa-lie-tèr.


Notulen : noo-tuu-lun.


Oestrogeen : oe-stroo-geen

de oe dus niet als ui of eu.


Parameter : paa-raa-mee-tur

Van Dale geeft aan dat de klemtoon op de tweede lettergreep moet liggen, maar in praktijk komt op de eerste lettergreep minstens zo vaak voor, en persoonlijk vind ik dat ook mooier. Plus dat de Belgen het ook uitspreken met klemtoon op de eerste lettergreep.


Restaurant : res-too-rant

de laatste t spreek ik hoorbaar uit. Maar als het woord onderdeel is van een Franse bedrijfsnaam (Restaurant Chez Bernard, Restaurant Le Papillon) is het natuurlijk logischer om de laatste t van restaurant niet uit te spreken.


Quinoa : kinoewàh

de oe klinkt kort, niet als oo en zonder accent.


Router : rau-tùr.


Sceptisch : skep-ties

dus niet sep-ties, hoewel dat vanuit de schrijfwijze bekeken logischer is. Maar vanuit de Griekse oorsprong bekeken ligt de k-uitspraak meer voor de hand. Plus dat dan verwarring met het woord septisch (zonder c) wordt vermeden.


Website : web-sait

zoveel mogelijk als Nederlands klinkend, met een Nederlands uitgesproken W (boventanden op onderlip).


Wifi : wie-fie

met Nederlandse w.


YouTube : Joe-tjoeb

tube als UK-Engels en niet als USA-Engels, ook al is YouTube een Amerikaans bedrijf. Dus: tjoeb en niet toeb.


copyright: willem van den top • 2005