+

Hoe snel kan ik een gemailde tekst door jou ingesproken retour krijgen?

Mijn record staat op 7 minuten. Maar dat was een heel korte tekst en ik kon er acuut tijd voor vrijmaken. Dat lukt niet altijd! Een tekst van een half uur kun je natuurlijk niet binnen tien minuten aangeleverd krijgen.

Meestal is het haalbaar om de volgende dag aan te leveren. Mail mij de tekst en je hebt hem binnen 24 uur ingesproken als file in je mailbox. Als je meer haast hebt, moeten we overleggen. Het hangt dan af van wat ik nog meer te doen heb. Vaak lukt het dezelfde dag nog; en als je mazzel hebt, lukt het binnen een paar uur.

Als je geen haast hebt, lever ik gewoonlijk binnen twee dagen aan.

Het is wel heel handig dat jij in je eigen studio kunt opnemen, maar wat nou als ik niet tevreden ben over die opname?

Laten we ervan uitgaan dat je grotendeels weet wat je kunt verwachten. Je hebt mijn demo's beluisterd en aangegeven op welke manier je een tekst ingesproken wilt hebben. Jouw aanwijzingen volg ik op, dus dat kan nauwelijks voor verrassingen zorgen.


De eerste opname maak ik zoals ik denk dat die moet zijn. Daarbij richt ik me voornamelijk op de briefing die jij geeft en ik laat me leiden door de tekst die je aanlevert.

Bij kortere teksten lever ik sowieso meerdere takes aan: precies zoals jij hebt gezegd, maar ook iets rustiger en iets steviger zodat je kunt vergelijken. Bij langere teksten lever ik desgewenst eerst een kort fragment aan zodat je kunt beoordelen of ik op het juiste spoor zit.


Als je niet tevreden bent over de eerste opname, maak ik een tweede voor je. Dat zit bij de prijs in. En het komt voor dat ik een derde en vierde opname maak. Zolang het maar redelijk blijft.

Als je na de vierde opname nog steeds niet tevreden bent... tsja... dan weet ik het niet, want dat heb ik nog nooit meegemaakt.

Wat is jouw klankleeftijd en hoe stemvast ben je?

Dat zijn goede vragen. Om met de laatste te beginnen: het komt een enkele keer voor dat ik een extra zinnetje moet inspreken als toevoeging op iets dat vijf jaar eerder is opgenomen. Ik moet dat voorbeeld van vijf jaar eerder dan wel te horen krijgen, maar dan lukt het altijd om dat geluid exact te reproduceren.


Daarmee is voor een deel ook het eerste deel van de vraag beantwoord. Een stemacteur heeft volgens de kalender een bepaalde leeftijd, maar dat is in zijn stem zelden terug te horen. Ik heb (recent!) opnames gedaan waarbij ik als een jongen van 20 moest klinken, en ook opnames waarbij ik een man van 55 moest zijn. Ik klink ouder dan 18 jaar en jonger dan 65. Mogen we het daarop houden?

Ben jij als voice-over wel in staat om een technisch correcte opname te maken?

Ik ben evenveel geluidstechnicus als voice-over. Daarbij heb ik talloze andere voice-overs opgenomen en geregisseerd. Ik weet wat er nodig is om een goede opname te maken, en ik heb mijn studio daarop ingericht: met de juiste microfoons en een deugdelijke spreekcel.

Welke technische specificaties heb je nodig om aan de slag te gaan?

Ik wil graag weten wat voor soort bestand je wilt ontvangen. Het meest gebruikelijk is:

WAV • 48kHz • 16 bit • mono

en dat lever ik daarom standaard aan. Maar geen probleem als je een ander formaat wilt.


Uiteraard kan ik mijn opnames ook als MP3-file leveren. In dat geval kun je een bit-rate kiezen van 32kbps tot 320kbps. Ik kies zelf meestal voor 192 of 256 kbps.

Kun je ook nog in andere bestandsformaten aanleveren?

Noemt u maar. MP3, WAV en AIFF zijn het meest gangbaar. MP3 is universeel op dit moment. WAV wordt van oorsprong vooral gebruikt op PC (Windows) en AIFF wordt vooral gebruikt op Apple Mac. Maar het mag ook specifieker hoor. Dialogic Vox, Pika, MP1, MP2, MP4 (AAC), SDII, MACE 3:1, VOC, System 7 Sound, CCITT G.726, AVR, Paris Linear... en in nog veel meer formaten kan ik mijn opname aanleveren. Wel verstandig om even te overleggen omdat er bij veel formaten diverse instellingen mogelijk zijn.

Oh ja, en ik kan je ook gewoon een audio-cd sturen. Zo je wilt: redbook-compatible.

Gebruik je compressie en EQ bij de opname?

Nee. Ik neem compleet droog op. Het microfoon-signaal gaat direct naar de harddisk.

Geen toevoegingen, alles op bypass. Dan kunnen we er later nog van alles mee doen. De file die ik je stuur, maak ik standaard wel iets fraaier met limiting en toonregeling. Dan heb jij er minder werk aan. Ik compress het niet 'helemaal plat' zodat je wel ruimte houdt om er je eigen ding mee te doen.


Als je de pure opname wilt ontvangen, kan dat altijd. Alles wat ik opneem, bewaar ik trouwens ook op backups. Als jij het kwijtraakt en het volgend jaar weer nodig hebt, kan ik het je zo weer sturen.

+

Is het mogelijk de opname te laten klinken alsof je door een megafoon spreekt?

Nou en of. Ik heb weleens met een megafoon voor de microfoon gezeten. Maar tegenwoordig gaat dat handiger via software-plugins. Zo je wilt, kan ik mijn stem de ambience geven van een vliegtuigpiloot, stadion-omroeper of een autoradio. En niet te vergeten vele soorten telefoon-vervormingen.

Er is technisch veel mogelijk. Soms meer dan je denkt, soms minder.

Heb je een BTW-nummer?

Ja. Ik run een eenmanszaak. Wordt ook wel zzp’er genoemd. Of freelancer. In VAR-taal: ‘winst uit onderneming’.

KvK- en BTW-nummer staan op mijn facturen.

Kan ik betalen via PayPal?

Jazeker. Mijn account-naam voor PayPal staat op mijn facturen.

+

Waarom is het tarief voor een lokale radio-spot zoveel lager dan voor een landelijke commercial?

Bepalend voor mijn tarieven zijn:

1) De hoeveelheid werk die ik eraan heb,

2) De mate van 'exposure' van de opname.


Punt 1 lijkt me duidelijk, maar punt 2 vraagt wellicht om wat toelichting. Als ik een commercial inspreek voor een lokaal radiostation met 500 luisteraars, heeft mijn stem niet zoveel exposure. Dat ligt anders bij een landelijke tv-commercial die vaak voor en na het achtuurjournaal wordt uitgezonden. Dan heeft mijn stem veel exposure en wordt er doorgaans een bepaalde exclusiviteit verlangd. Als mijn stem in een Burger King-commercial zit, kan ik niet ook een McDonalds-commercial gaan inspreken. Terwijl ik zonder problemen de lokale stem kan zijn van Slagerij Biefjens in Schin op Geul en Slagerij Hamstra in Delfzijl.

Moeten we een contract tekenen voor exclusiviteit?

Dat is zelden nodig. Net als de meeste andere voice-overs ga ik hier zuiver en loyaal mee om. Als ik de vaste stem ben van reisburo X en ik word benaderd door reisburo Y, zal ik tegen Y zeggen dat ik al de stem ben van X. Waarschijnlijk zal Y dan zeggen dat hij op zoek gaat naar een andere stem. Als Y desondanks toch mijn stem wil, zal ik eerst contact opnemen met X en vragen of hij het goed vindt dat ik voor Y ga inspreken. Als X het niet wil, doe ik het niet. Kwestie van fairplay en gentleman's agreement.

Hoe zit dat precies met een buy-out en repeat-fee?

Dat geldt met name voor commercials. Het VO-tarief voor commercials bestaat uit twee delen. Een deel van het bedrag is voor het eigenlijke werk, het andere deel is voor het gebruik voor een jaar. Als de opname na dat jaar weer -of nog steeds- gebruikt wordt, betaal je een repeat-fee. Die repeat-fee is 50% van het oorspronkelijke tarief. Het is een beetje te vergelijken met BUMA/STEMRA bij muziekgebruik, alleen is het met VO-opnames iets minder concreet geregeld. Jij als klant wordt geacht het mij te melden als een opname na een jaar weer (of nog) gebruikt wordt, zodat ik je een factuur kan sturen. In de praktijk gebeurt dit lang niet altijd. Het wordt vooral gedaan bij landelijke commercials, waarbij de exposure groot is. Maar uhm... fijn als je me meldt dat een campagne wordt herhaald.

+

Wat is het verschil tussen een voice-over en een stemacteur?

Een voice-over is letterlijk een stem die je over alles heen hoort, dus die harder is dan de muziek, de geluidseffecten en de eventuele andere stemmen. Een voice-over is niet zichtbaar in beeld.

Bij een stemacteur denk je misschien eerder aan iemand die heel veel verschillende dingen kan met zijn stem, en bijvoorbeeld ook tekenfilms inspreekt.

Maar in praktijk worden de twee begrippen door elkaar gebruikt. De meeste voice-overs noemen zich ook stemacteur. En andersom.

De benaming 'voice-over' wordt tegenwoordig minder gebruikt om verwarring te voorkomen met VOIP (Voice Over IP).

En er is nog een hele reeks kreten voor hetzelfde vak: voice-over, stemacteur, reclamestem, stem, voice, commercial-voice, inspreekstem, stemtalent, voice talent, mannenstem, av-stem, documentairestem, business voice, nederlandse stem en ga zo nog maar even door. Het komt allemaal op hetzelfde neer.

Kan ik jou ook een tekst in het Engels laten inspreken?

Jawel, ik neem regelmatig teksten in het Engels op. Maar let wel dat een geboren Engelsman of Amerikaan meteen zal horen dat ik geen zogeheten 'native' stem ben. Ik ben niet in Engeland of Amerika geboren. Als een opname uitsluitend is bedoeld voor de Engelse markt, raad ik je aan om een native Engelse stem te kiezen. En een opname die alleen in Amerika wordt gebruikt, kun je het best door een native Amerikaan laten inspreken.

De keren dat ik opnames in het Engels doe, is dat voor een productie die in andere landen dan Engeland of Amerika wordt gebruikt. Nederlanders, Duitsers, Fransen en Italianen zullen mijn uitspraak van Engels vaak beter kunnen volgen dan die van een echte Engelsman of Amerikaan. Omdat mijn manier van Engels spreken dichter ligt bij de manier waarop Nederlanders en andere Europeanen dat doen.

Kun jij me op weg helpen om voice-over te worden?

Jawel. Je kunt bij mij terecht voor het maken van een stemdemo. Voor 150,- euro krijg je anderhalf uur de tijd in mijn studio om allerlei verschillende teksten op te nemen. Die teksten kan ik je geven, maar je mag ze ook zelf meenemen. Ik zal je regisseren en zoveel mogelijk tips geven. Na afloop krijg je een MP3 van de opnames zodat je zelf kunt beoordelen en bestuderen hoe je het hebt gedaan.

Ik ben geen leraar en ik geef geen cursussen, maar ik kan je na dat anderhalve uur wel vertellen wat jouw (toekomst)mogelijkheden als voice-over zijn.

Welke dingen heb jij allemaal ingesproken? Waar kan ik jouw stem van kennen?

Luister naar mijn demo's en je zult vast wel iets herkennen. Ik heb er bewust voor gekozen om geen opsomming te geven van bedrijven en grote namen waarvoor ik heb ingesproken. Dat soort lijstjes kunnen nogal misleidend zijn. Stel dat ik schrijf dat ik voor TomTom heb ingesproken, en jij hoort net op dat moment een commercial van TomTom op de radio. Dan denk je: "Hee, dat is dus Willem". Maar dat hoeft helemaal niet zo te zijn, want veel bedrijven werken met verschillende voice-overs in hun commercials.


Volgens mij is het niet zo relevant voor wie ik in het verleden heb ingesproken. Het gaat er vooral om of mijn stem nu voor jouw opdracht de juiste is.

Ik wil ook voice-over worden want mensen zeggen dat ik een mooie stem heb. Hoe moet ik dat aanpakken?

Met een mooie stem ben je nog geen voice-over. Met mooie vingers, ben je ook niet automatisch een pianist.

Het is meegenomen als je van nature een mooie stem hebt, maar er zijn genoeg voorbeelden van goeie voice-overs die strikt genomen helemaal niet zo'n mooie stem hebben.

Als je fantastisch kunt voorlezen aan je kinderen, als je altijd de speeches doet op de hockey-club, als je goed Johan Cruijff kunt imiteren of als mensen vaak tegen je zeggen dat je een mooie stem hebt, ben je nog niet een voice-over.

Voice-overen is meer een kwestie van acteren dan van een mooie stem. Acteurs zijn vaak goede voice-overs, maar niet per definitie.


Het kan voorkomen dat jij een tekst voor je neus krijgt waar je het helemaal niet mee eens bent. En toch zul je die tekst betrouwbaar en geloofwaardig moeten inspreken. Je kunt dat weigeren natuurlijk, maar dan bestaat de kans dat het 1 van je laatste opdrachten was.

Voor voice-overs geldt hetzelfde als voor zwemmers, gitaristen en helikopterpiloten: je moet het doen, doen, doen. Oefenen, oefenen en nog eens oefenen. Kilometers maken.

Begin met te luisteren naar hoe andere voice-overs het doen. Neem programma's en reclameblokken op van tv en radio, en analyseer ze. Probeer na te doen wat je hoort. Wees eerlijk en kritisch tegenover jezelf. Het klinkt zo makkelijk als je het anderen hoort doen, maar lukt het jou op precies dezelfde manier?

Essentieel daarbij is dat je jezelf opneemt en weer terugluistert. Je zult allereerst voorbij het punt moeten komen waarbij je het gek vindt om je eigen stem te horen.

Het middel van een voice-over is de microfoon. Je kunt wel een beetje droog oefenen op de slaapkamer of in de auto, maar het echte oefenen kan alleen via microfoon en hoofdtelefoon, want dat is zoals je straks in studio's zult zitten. Als je het serieus wilt aanpakken, investeer dan in microfoon, recorder en hoofdtelefoon.

Realiseer je dat je een lange weg moet afleggen voor je in de eredivisie kunt meespelen. Begin bijvoorbeeld met inspreken van boeken voor de Blindenbibliotheek of van commercials voor het lokale radiostation bij jou in de buurt. Als dat goed gaat, kun je een volgende stap wagen.

Er worden door verschillende, ervaren voice-overs cursussen gegeven. Zo'n cursus is goed om erachter te komen wat het werk inhoudt, maar ook om te oefenen en te beoordelen of jij er geschikt voor bent.

Tiepetjes en rare stemmetjes zijn leuk als extraatje maar dat is niet waar het eigenlijke voice-overen over gaat. Bob de Rooij, Bert & Ernie, Bassie van Adriaan en Hans Teeuwen nadoen, ligt te voor de hand en daar zitten maar weinig mensen op te wachten.


Weet dat je er niet bent als het je lukt om anderen te imiteren. Van een voice-over wordt juist verwacht en verlangd dat hij zijn eigen invulling kan geven.


Belangrijk is dat je als voice-over in staat bent de aanwijzingen van een regisseur op te volgen. Je moet kunnen doseren. Als een regisseur zegt dat het ietsje heftiger moet, moet je het IETSJE heftiger kunnen doen en niet meteen gaan schreeuwen. Belangrijk is ook om niet onzeker te worden als je in je eentje in dat kleine hokje zit, met aan de andere kant van het glas zeven mensen die van alles lopen te roepen over hoe het anders moet.

Verder zul je in staat moeten zijn om een opname die 21 seconden duurt nog een keer wat sneller te doen zodat hij precies in 20 seconden past. En zo is er nog een hele rits aan routines en vaardigheden die je je eigen zult moeten maken. Kwestie van doen, doen en nog eens doen. Maar dat had ik geloof ik al gezegd. Niemand wordt als voice-over geboren en ik heb nog nooit meegemaakt dat iemand die de eerste keer achter een microfoon zat het meteen goed deed. Maar als je de wil hebt om voice-over te worden, ben je al over de helft.

home    demo’s    fgv    tarieven    studio    extra    contact